Veel nieuwe ideeën worden aan de keukentafel bedacht. Het verhaal van Marieke begint in haar eigen tuin. De geuren uit de keuken van haar buren zijn zo lekker dat zij aanbelt met de vraag of zij een hapje mee mag eten. Een 1-op-1 ontmoeting groeit van een Whatsapp groep met de buurt uit tot een platform waar een kleine 3 jaar later bijna 200.000 maaltijden zijn gedeeld. Op een zolderkamer boven het kantoor van SnappCar -we verhuizen minimaal één keer per jaar- ontmoet ik met Marieke Hart, oprichter van maaltijd-deelplatform Thuisafgehaald.nl.

Bekijk de video, beluister de podcast of lees mijn belangrijkste bevindingen aan de hand van dit gesprek.


Korte introductie
Het concept van Thuisafgehaald.nl straalt eenvoud uit. Sommige mensen houden van koken en nemen en hebben hier de tijd voor. Anderen niet. De ‘anderen niet’ groep eet hierdoor veelal ongezond en heeft vaak geen toegang tot eten dat uit gezonde en verantwoorde ingrediënten is bereid. Via het platform van Thuisafgehaald.nl worden deze twee partijen op basis van locatie met elkaar verbonden. Gemiddeld 500 maaltijden per dag. En hiermee ook gemiddeld 500 ontmoetingen per dag. Dit sociale aspect van Thuisafgehaald.nl wordt versterkt door nieuwe diensten als ‘foodevents’, waarbij je niet 1-op-1 maar met de hele buurt een event organiseert rondom eten, en ‘bijzonder thuisafgehaald’, waarbij een langere termijn ondersteuning wordt gefaciliteerd voor mensen die tijdelijk of langer in een lastige situatie zitten.

De eerste stappen
Van de geuren van de kookkunsten van haar buurvrouw groeit het concept via een Whatsapp groep met de buurt tot een eerste versie van de, uit spaargeld gefinancierde, website. Het platform groeit snel en trekt, mede door het sympathieke karakter, de nodige media aandacht.

De eerste externe financiering krijgt Marieke na een optreden bij De Wereld Draait Door. Stichting DOEN belt haar op en nodigt haar uit voor een gesprek. In eerste instantie doen ze mee voor een jaar. Uiteindelijk voor drie. Marieke: “ik had toen nog geen idee dat je ook subsidies voor meerdere jaren kon aanvragen, anders dan had ik dit gelijk gedaan. Bij andere aanvragen heb ik dit natuurlijk wel meegenomen”. Met de bijdrage van Stichting DOEN kunnen Marieke en haar man, hij richtte al eerder internet gerelateerde bedrijven op, Thuisafgehaald naar het volgende niveau tillen.

Op eigen benen staan
In de maanden daarna volgen ook andere subsidieverstrekkers. Toch is er dan al het besef dat het financieel op eigen benen kunnen staan een van de top prioriteiten van de komende jaren gaat worden. Marieke: “in het begin waren we heel naïef: we dachten dat we binnen een jaar een platform op konden zetten dat vervolgens op zichzelf zou kunnen voortbestaan zonder extra investeringen in tijd en geld. Hierdoor hebben we oorspronkelijk dan ook niet nagedacht over een lange termijn verdienmodel.”

De kosten worden laag gehouden: op dit moment staan er 4 mensen op de payroll en wordt alles, op de ontwikkeling van de ICT na, óf zelf, óf door de community gedaan. Het is verbluffend om te zien dat een platform als Thuisafgehaald.nl dit kan bereiken met een jaarbudget van in totaal zo’n tweeënhalve ton. Maar toch: ook dit geld moet uiteindelijk via duurzame kanalen jaarlijks binnen komen. Hoewel er zich om de zoveel tijd een investeerder meldt blijft de behoefte om 100% onafhankelijk te zijn én om te bouwen aan een duurzaam model te bouwen. En staat iedere investeerder die uit is op een mooi rendement voor een dichte deur.

Van gratis naar betaald
De eerste stap naar zelfstandigheid wordt gezet door het invoeren van een vergoeding per transactie van 0,25 cent. Je hoort vaak dat veel initiatieven die van betaald naar gratis gaat grote problemen krijgen met hun gebruikers. Marieke: “we hebben dit heel open gecommuniceerd, waarin we enerzijds aangaven dat we tot nu toe veel eigen geld en uren in het platform hebben gestopt om het te krijgen tot waar het nu is, maar dat we simpelweg geld nodig hebben om de kosten die nodig zijn om het platform te kunnen behouden. De kosten hebben we vervolgens openbaar gemaakt. Op een enkeling na reageerde iedereen heel positief. De paar negatieve reacties kwamen eerst wel hard aan, Thuisafgehaald is toch ons kindje, maar enkele social media experts hielpen ons om deze reacties voor onszelf tin het juiste kader te plaatsen”.

Nieuwe markten en diensten
In de vervolgjaren, dat klinkt misschien wat zwaar voor een initiatief dat pas drie jaar bestaat, introduceert Thuisafgehaald zoals eerder omschreven nieuwe diensten als ‘foodevents’ en ‘bijzonder thuisafgehaald’. Wederom met een sterke focus op de sociale kant van het platform. Ook kun je als thuiskok je via het platform profileren als professionele cateraar. De bijdrage van 5 euro per maand, die je overigens alleen betaalt als je daadwerkelijk ook een offerte aanvraag krijgt, is weer een nieuwe geldstroom voor het platform. Tegenwerking vanuit de ‘traditionele’ catering branche krijgt  Marieke (nog)niet: “de markt waarin onze thuiskoks opereren is een markt met zulke lage budgetten die voor een normaal cateringbedrijf niet interessant is. Ik zie zelfs dat sommige cateraars klussen die voor hun te klein zijn neerleggen bij onze thuiskoks”.

Stappen naar het buitenland heeft Thuisafgehaald ook gezet, maar helaas met beperkt succes. Alleen in België is het tot nu toe echt aangeslagen. Marieke: “we dachten eerst het schaalprobleem te kunnen oplossen door ook in andere landen actief te zijn, maar de kosten om in een ander land en andere taal actief te zijn wegen niet op tegen de extra inkomsten die we halen uit de transactie fee. Op dit moment is ons platform nog wel toegankelijk in verschillende talen, maar zijn we hier verder niet actief mee bezig.”

Zelf delen
Hoewel veel platformen het delen faciliteren, zie ik maar weinig platformen die ook daadwerkelijk ook zelf echt delen. Zo is bijna iedereen zelf bezig met het ontwikkelen van software. Marieke ziet dit niet zo zwart-wit: “Het klopt dat iedereen een eigen focus heeft, maar ik spreek de mensen van SnappCar en Peerby bijvoorbeeld heel regelmatig en naast mogelijke samenwerkingen wisselen we voornamelijk veel kennis uit. Vanuit die gedachte hebben we oorspronkelijk ook ShareNL opgericht.” Inmiddels zie ik bij dit soort bijeenkomsten voornamelijk startende platformen en niet de ‘gevestigde’ orde op de deelnemerslijst staan. Marieke: “het is voor ons vooral interessant om te sparren met organisaties die in een zelfde fase zitten. Ik zou wel meer tijd willen stoppen in het volgen en ondersteunen van nieuwe ontwikkelingen, maar daar heb ik simpelweg nu de tijd niet voor. We doen hier echt álles zelf en dan moet je keuzes maken.”

Conclusie
Het zal je na het lezen van bovenstaand stuk niet verbazen dat ik erg enthousiast ben over Thuisafgehaald. Ik vind het een voorbeeld van hoe je heel laagdrempelig, iedereen kan in 5 minuten een Whatsapp groep maken, en met de juiste dosis energie en passie jouw idee kunt realiseren. De grote stortvloed aan aandacht naar aanleiding van de uitzending van De Wereld Draait Door heeft weliswaar voor een flinke sprint in de aanloop gezorgd, maar dat zegt nog niet dat het makkelijk is om die aandacht ook op lange termijn vast te houden. Zo interviewde ik een jaar geleden Anton, oprichter van BackSeatSurfing.com, die dankzij landelijke media aandacht enorm veel verkeer kreeg op zijn platform, maar ontdekte dat dit slechts een tijdelijk iets is.

De bijdrage van Stichting DOEN heeft, net als bij Crowd Expedition, een cruciale rol gespeeld in de start van het initiatief. Mooi vindt ik het hoe zij op deze manier dit soort mooie projecten een kans geven om zich te bewijzen en hiermee het eeuwige kip-ei verhaal doorbreken. Veel partijen willen namelijk eerst dat je bewijst dat jouw idee ook echt werkt, maar omdat te ontdekken moet je wel eerst van start gaan. En ontdekken dat iets niet werkt is ook een groot goed. Veel partijen zijn dan ook niet bereid om ‘falen’ te faciliteren en financieren. En dat vindt ik zonde. Want laat ik heel eerlijk zijn: zonder de bijdrage van Stichting DOEN vorig jaar had mijn expeditie nooit kunnen starten. Ook nu doen zij mee in het tweede jaar om de verdieping van mijn project mogelijk te kunnen maken. En daar ben ik ze heel dankbaar voor. Terug naar Thuisafgehaald: waar de balans subsidie versus eigen inkomsten begon met 100% vs 0% is de balans nu 40% vs 60%. Ze zijn dus op de goede weg en daarnaast heb ik er geen problemen mee dat projecten die een maatschappelijke bijdrage leveren ook deels maatschappelijk gefinancierd of op een andere manier ondersteund worden. In andere landen is de rechtsvorm ‘social enterprise’ al een feit, wellicht is het interessant om hier voor Nederland ook eens naar te gaan kijken.
Het feit dat ze bij Thuisafgehaald alles zelf doen komt soms misschien wat kneuterig over, maar het ook gelijk de kracht van hun verhaal. Ja, er is een visie voor de lange termijn, maar verder wordt alles stap voor stap bekeken en uitgezocht. Zo hoort een stap naar het buitenland nog steeds tot de mogelijkheden, maar wanneer ik Marieke vraag wat hun strategie zal zijn antwoord ze: “daar denken we nu nog niet over na, dat zien we dan wel”.

Benieuwd ben ik naar de ontwikkeling van de meer ‘professionele’ tak van het platform. Het faciliteren van professionele catering is een mooie eerste stap en ik snap dat er nu nog geen tegenstribbelingen vanuit de gevestigde orde komt, maar wanneer dit soort activiteiten groeit zal er een moment komen dat dit wel gebeurd. Op dit moment conformeer je je als thuiskok aan de ‘algemene voorwaarden’, waar ook een hele lijst aan hygiëne voorschriften bij hoort en faciliteert het platform de professionele thuiskoks met bijvoorbeeld een template voor een factuur. De vraag welke verantwoordelijkheid dit platform heeft zal in de toekomst vermoed ik een stuk actueler worden. Interessant (op een positieve manier) vindt ik de reactie van Marieke op mij vraag over de balans van professionele en amateur aanbod op het platform en of ze daar geen keuzes in moet maken. Hierop antwoord ze: “we zijn dit concept met een visie begonnen, maar ik sta open voor de veranderende vraag van onze gebruikers: hier doen we het immers allemaal voor. Mijn visie is hierin niet leidend.”

Voor de toekomst zie ik nog mogelijkheden in het verhuren van koks via het platform. Hier zijn in andere landen intussen al een hoop voorbeelden van te vinden. Wanneer er steeds meer en meer mensen aan het platform meedoen kun je ook de ontmoetingen verrijken. Nu zijn de ontmoetingen op basis van het aangeboden menu in combinatie met de referenties die de kok eerder ontving. Maar wanneer de schaal groot genoeg is dan zou je ook mensen kunnen gaan matchen op basis van interesse. Een soort van mix tussen Konnektid en Thuisafgehaald gefaciliteerd door het comeptence plaform dat Seats2Meet nu aan het ontwikkelen is zeg maar. Geen idee of dit werkt, maar naar mijn idee zeker het proberen waard. Al met al nog genoeg ideeën voor de toekomst.