Wat is er nieuw aan de platform economie? Neem de deeleconomie: delen doen we al sinds mensenheugenis, daar is niets nieuws aan. Daar hadden we geen platform voor nodig. Wat wel nieuw is, is dat dankzij technologie zowel vraag als aanbod op realtime basis transparant wordt gemaakt én dat we een (deel)transactie aangaan met volstrekt onbekenden. Deze combinatie maakt een activiteit die al jarenlang bestaan opeens extreem schaalbaar.

Om transacties aan te gaan met volstrekt onbekenden is vertrouwen nodig. In haar TEDtalk ‘The new currency of the new economy is trust’, stelde digital collaboratition voorloopster Rachel Botsman dat vertrouwen dé driver is voor de platform economy. Vertrouwen op online platformen wordt gecreëerd door een combinatie van online peer2peer waarderingen, vertrouwen in het (merk van het) platform en verzekeringen.

Nu is vertrouwen en reputatie een uiterst ingewikkeld en context afhankelijk iets. Een ingewikkeld iets, dat platformen proberen te ‘vangen’ in het uitwisselen van recensies en, nog belangrijker, een 0 tot 5 sterren waarderingssysteem. De laatste tijd heb ik steeds meer het gevoel dat de discussie rondom online waardering en reputatie te weinig en te generiek wordt gevoerd. Tijd voor verandering. De komende weken ga ik in gesprek met onderzoekers, filosofen, dwarsdenkers, platform eigenaren en beïnvloeding- en reputatie deskundigen om meer grip te krijgen op het hoe en waarom rondom online ‘rating and reputation’. De interviews zullen in zijn geheel worden gedeeld via video en podcast en uiteraard zal ik op het eind van deze mini expeditie mijn gedachten delen in een uitgebreide blog.

De vragen die centraal staan zijn:

Hoe werken deze rating and reputation systemen?

Bij veel systemen is er geen inzicht in hoe de uiteindelijke reputatie scores tot stand komen. Voor deze vraag zal ik duiken in de verschillende systemen die gebruikt worden en de voors en tegens naar boven halen.

Zijn de systemen écht nodig?

We gaan er misschien wel iets té makkelijk vanuit dat reputatie inderdaad het nieuwe goud is en deze systemen nodig zijn voor het doen van een transactie met onbekenden. Maar is dit wel zo? Hoeveel invloed hebben deze rationele systemen op onze emotionele keuzes? Helpt een dergelijk systeem ons vooral om over de (vertrouwens) drempel heen te stappen en is de toegevoegde waarde van online reputatie niet vooral goed voor de eerste keer?

En hoe zit het met belangen? De (schijn van) vertrouwen voor platformen geeft hen een unieke asset die het platform met haar gebruikers met elkaar verbind. Immers: wanneer je op huizendeelplatform A een goed profiel hebt opgebouwd, zul je minder snel overstappen naar huizendeelplatform B.

Wie is de baas van de reputatie data?

Doorbordurend op de vorige vraag: hoe zorgen we er voor dat de controle over deze data bij degene waar het over gaat terecht komt? Is hier wetgeving voor nodig? Of is dit een kwestie van tijd. Blijft de reputatie data macht bij platformen of zullen externe partijen als eRated, Traity en MyTQ hier een belangrijke rol in gaan spelen?

Wat doen deze systemen met ons als mens?

Wat nu wanneer je voor iedere taak die jij doet een waardering tussen de 0 en 5 sterren krijgt? Wat doet dit met jou als mens? Ben je nog bereid om risico’s te nemen? Immers: risico wordt afgestraft en de huidige systemen hebben geen ruimte ingebouwd om fouten te mogen maken. En waar leer je het meest van en wat is dé bron voor innovatie? Juist: fouten maken.

Wat zijn de ingrediënten voor een duurzaam model?

Om alvast een blik te werpen richting de toekomst: wat zijn belangrijke elementen die in vertrouwenssystemen moeten zitten om een model voor de toekomst te creëren dat houdbaar is? Om alvast een voorschot op de uitkomsten te nemen: houdbaarheid van reputatie data, ruimte om fouten te maken, ruimte om anoniem te experimenteren, etc.

Houd de komende weken mijn website, nieuwsbrief of Twitter in de gaten voor alle video’s van de interviews. Ideeën, gedachten en suggesties zijn uiteraard welkom.